Dapiglutide: το πεπτίδιο που δρα σε δύο υποδοχείς του εντέρου

Είναι πεπτίδιο 33 αμινοξέων με μια λιπαρή πλευρική ομάδα (C18), που παρατείνει τη δράση του σε περίπου πέντε ημέρες, ώστε να αρκεί μία ένεση την εβδομάδα, υποδόρια. Βασίζεται στον σκελετό της ορμόνης GLP-2, με αλλαγές που προσθέτουν δράση στον GLP-1. Σύμφωνα με τη δημοσίευση της Φάσης 2, είναι περίπου τρεις φορές πιο εκλεκτικό για τον υποδοχέα GLP-1 απ' ό,τι για τον GLP-2.

Ο GLP-2 σχετίζεται με την ανάπτυξη και τη λειτουργία του εντερικού βλεννογόνου. Γι' αυτό η ουσία μελετήθηκε αρχικά για το σύνδρομο βραχέος εντέρου και για τον φραγμό του εντέρου.

Η Zealand ανακοίνωσε στις 13/11/2025 ότι η ανάπτυξη «έχει παγώσει στο πλαίσιο ενεργής διαχείρισης χαρτοφυλακίου», με στόχο να επενδύσει σε προγράμματα με μεγαλύτερο δυναμικό κλινικής διαφοροποίησης. Στην ετήσια έκθεση 2025 αναγράφεται ως «παγωμένο (Φάση 2, έτοιμο)». Στο κείμενο των ενδιάμεσων εκθέσεων του 2026 που ελέγξαμε (α' τρίμηνο και α' εξάμηνο) δεν το εντοπίσαμε, ενώ εντοπίζονται άλλες ουσίες της εταιρίας. Δεν βρήκαμε ένδειξη επανεκκίνησης.

• NCT03994549: Εστίαση: Πρώτη μελέτη σε ανθρώπους, εφάπαξ δόσεις, υγιείς · Συμμετέχοντες: 64 · Κατάσταση: Ολοκληρώθηκε 2020
• NCT04612517: Εστίαση: Επαναλαμβανόμενες δόσεις, υγιείς, 4 εβδομάδες · Συμμετέχοντες: 40 · Κατάσταση: Ολοκληρώθηκε 2021
• DREAM (NCT05788601): Εστίαση: Παχυσαρκία, 12 εβδομάδες · Συμμετέχοντες: 54 · Κατάσταση: Ολοκληρώθηκε, δημοσιευμένη
• NCT06000891: Εστίαση: Παχυσαρκία, Φάση 1b, έως 28 εβδομάδες · Συμμετέχοντες: 84 · Κατάσταση: Τερματίστηκε, λόγος δεν αναγράφεται
• NCT06758583: Εστίαση: Φαρμακοκινητική, δύο σκευάσματα · Συμμετέχοντες: 30 · Κατάσταση: Ολοκληρώθηκε

DREAM, 12 εβδομάδες — δημοσιευμένη με κριτές (EClinicalMedicine 2026, PMID 41768273). Η μελέτη έγινε με πρωτοβουλία ερευνητών στο νοσοκομείο Gentofte, με απεριόριστη χορηγία της Zealand. Σε 54 συμμετέχοντες (63% γυναίκες, μέσος δείκτης μάζας 35,2, χωρίς παρέμβαση στον τρόπο ζωής):

• Στα 6 mg η διαφορά βάρους από το εικονικό σκεύασμα ήταν −2,1% (διάστημα εμπιστοσύνης 95%: −4,3 έως +0,2, p = 0,076), δηλαδή χωρίς στατιστική σημασία.
• Η μέση μεταβολή βάρους μέσα σε κάθε ομάδα ήταν −2,2% στο εικονικό σκεύασμα, −2,9% στα 4 mg και −4,3% στα 6 mg.
• Απώλεια βάρους μεγαλύτερη από 5% είχαν 8 από τους 17 στα 6 mg (47%) και 4 από τους 18 στο εικονικό σκεύασμα (22%), σε πολύ μικρό δείγμα. Κανείς δεν ξεπέρασε το 10%.
• Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη μειώθηκε ελαφρά (−1,9 και −2,4 mmol/mol, έναντι −0,1). Οι συμμετέχοντες δεν είχαν διαβήτη, οπότε πρόκειται για μεταβολή τιμών και όχι για ένδειξη θεραπευτικού αποτελέσματος.
• Δεν παρατηρήθηκε επίδραση στη σύσταση σώματος, στην αρτηριακή πίεση, στο ηπατικό λίπος, στα λιπίδια και στην ποιότητα ζωής.

Στα αποτελέσματα δεν αναφέρονται δείκτες φλεγμονής ή διαπερατότητας του εντέρου. Η ίδια η δημοσίευση σημειώνει ότι τα δεδομένα σε ανθρώπους για την αντιφλεγμονώδη δράση και τον φραγμό του εντέρου είναι «λιγότερο συνεπή».

Φάση 1b — ανακοινώσεις της εταιρίας, χωρίς δημοσίευση με κριτές.

• 13 εβδομάδες, 54 συμμετέχοντες: μείωση βάρους έως 8,3% πέρα από το εικονικό σκεύασμα, στην ομάδα δόσης με το μεγαλύτερο αποτέλεσμα· οι άλλες δύο είχαν μικρότερο. Σχεδόν όλοι ήταν άνδρες (περίπου 85%).
• 28 εβδομάδες, 30 συμμετέχοντες, δόσεις έως 26 mg: μείωση 11,6% από την αρχική τιμή, έναντι 0,2% στο εικονικό σκεύασμα. Η ίδια η εταιρία περιγράφει τον πληθυσμό ως «σχεδόν αποκλειστικά άνδρες και σχετικά αδύνατους». Η εταιρία αναφέρει ότι δεν καταγράφηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Υγιείς εθελοντές, 4 εβδομάδες — ανακοίνωση εταιρίας (αφίσα, 2022), που επαναλαμβάνεται στη δημοσίευση της DREAM: μείωση βάρους έως 4,3% σε 40 άτομα, κυρίως άνδρες με μέσο δείκτη μάζας 24,6.

Στοιχεία κλινικών δοκιμών, όχι οδηγία χρήσης. Το dapiglutide είναι ερευνητική ουσία χωρίς έγκριση. Όλες οι δόσεις είναι υποδόριες, μία φορά την εβδομάδα.

• Επαναλαμβανόμενες δόσεις, υγιείς (4 εβδομάδες): 1,0, 2,25 και 3,5 mg, και μία ομάδα με 3,5 και μετά 6,0 mg.
• DREAM: έναρξη στα 2 mg, με αύξηση 2 mg κάθε τρεις εβδομάδες μέχρι την τελική δόση των 4 ή των 6 mg.
• Φάση 1b, μέρος 1 (ανακοινώσεις εταιρίας): δόσεις-στόχοι 7,5, 10 και 13 mg, με αύξηση κάθε δεύτερη εβδομάδα. Η ομάδα των 13 mg έμεινε στη δόση-στόχο για 5 εβδομάδες.
• Φάση 1b, μέρος 2: έως 26 mg, με αύξηση κάθε τέταρτη εβδομάδα. Είναι η υψηλότερη δόση με δεδομένα, και προέρχεται από ανακοίνωση εταιρίας.
• Μελέτη φαρμακοκινητικής: εφάπαξ δόση 7,5 mg.

Η εταιρία αναφέρει μέσο χρόνο ημιζωής 123 έως 129 ώρες στις μελέτες υγιών εθελοντών και περίπου 120 ώρες (5 ημέρες) στη Φάση 1b. Η μέγιστη συγκέντρωση παρατηρήθηκε στις 24 ώρες. Η δημοσίευση της DREAM γράφει «περίπου πέντε ημέρες».

Στη μελέτη DREAM, συνολικά στους 36 που έλαβαν το φάρμακο έναντι 18 στο εικονικό σκεύασμα:

• Μειωμένη όρεξη: Με φάρμακο: 61% · Εικονικό σκεύασμα: 33%
• Ναυτία: Με φάρμακο: 56% · Εικονικό σκεύασμα: 38%
• Διάρροια: Με φάρμακο: 31% · Εικονικό σκεύασμα: 17%
• Δυσκοιλιότητα: Με φάρμακο: 31% · Εικονικό σκεύασμα: 11%
• Έμετος: Με φάρμακο: 11% · Εικονικό σκεύασμα: 11%

Δεν υπήρξαν διακοπές που να σχετίζονται με το φάρμακο. Σημειώθηκε ένας θάνατος στην ομάδα των 6 mg, από μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, που κρίθηκε άσχετος με τη θεραπεία.

Στη μελέτη DREAM αποκλείστηκαν άτομα με ιστορικό παγκρεατίτιδας, με ιστορικό ή οικογενειακό ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος θυρεοειδούς ή πολλαπλής ενδοκρινικής νεοπλασίας, με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, με ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ή πολυπόδων, με στένωση του εντέρου και με διαβήτη.

• Τον εντερικό φραγμό και το σύνδρομο βραχέος εντέρου. Μελετήθηκαν σε ποντίκια (JPEN 2022, PMID 34705281)· σε ανθρώπους δεν βρήκαμε σχετική μελέτη.
• Την επίδρασή του στη φλεγμονή και στον εντερικό φραγμό στους ανθρώπους. Οι δείκτες καταχωρήθηκαν ως δευτερεύοντες στόχοι της DREAM, αλλά δεν αναφέρονται στη δημοσίευση.
• Τον λόγο που τερματίστηκε η μελέτη NCT06000891.
• Τον λόγο της παύσης, πέρα από τη διατύπωση της εταιρίας.
• Αναλυτικά δεδομένα της Φάσης 1b, που υπάρχουν μόνο ως ανακοινώσεις.

Το περιεχόμενο είναι εκπαιδευτικού και ερευνητικού χαρακτήρα. Το dapiglutide είναι ερευνητική ουσία, δεν έχει εγκριθεί ως φάρμακο και δεν προορίζεται για ανθρώπινη χρήση. Δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή.